Κριός (Αστρονομία και Μύθος)

Κοινοποίηση:

Κάτω από την Ανδρομέδα και το Τρίγωνο βρίσκεται ο ζωδιακός αστερισμός του Κριού.

Ο Κριός (γνωστός με αυτή την ονομασία από την αρχαιότητα) είναι ο πρώτος από τους ζωδιακούς

αστερισμούς. Βρίσκεται μεταξύ των ζωδίων

zodia-zvdia-22

του Ταύρου (ανατολικά του) και των Ιχθύων (δυτικά του). περιέχει 64 άστρα από το 2ο μέχρι 6ο μέγεθος. Το λαμπρότερο άστρο του, το Πρώτο Κριού, έχει την αραβική ονομασία Χαμάλ, που σημαίνει πρόβατο.

Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το Χρυσόμαλλο Κριό «Άγγελο της Ανατολής κατά την εαρινή ισημερία», μια και την εποχή του Ιππάρχου η εαρινή ισημερία συνέπιπτε με την είσοδο του Ήλιου στο ζώδιο του Κριού. Τώρα βέβαια τη θέση του, λόγω μετάπτωσης των ισημεριών, έχει πάρει το ζώδιο των Ιχθύων.

 

Μυθολογία

Το ζώδιο αυτό παριστάνει το Χρυσόμαλλο Κριάρι που μετέφερε τα δυο αδέλφια, Φρίξο και Έλλη, στην Κολχίδα. Το ιερό αυτό κριάρι ήταν δώρο του θεού Ερμή στη μητέρα τους Νεφέλη, που με τη σειρά της το έδωσε στα παιδιά της, Φρίξο και Έλλη, την ώρα που ο πατέρας τους, ο Αθάμας, βασιλιάς του Ορχομενού, και η θετή μάνα τους, η Ινώ, ετοιμάζονταν να τα θυσιάσουν στους θεούς. Τα δύο αδέλφια, τη στιγμή που ανακάλυψαν τα καταχθόνια σχέδια του πατέρα τους και της θετής τους μάνας, ανέβηκαν στη ράχη του Κριού και πέταξαν προς την Αία, την Κολχίδα του Πόντου. Εκεί βασίλευε ο Αιήτης, ο αδελφές της Πασιφάης, της γυναίκας του Μίνωα. δυστυχώς, η Έλλη γλίστρησε από τη ράχη του Κριού, έπεσε στη και πνίγηκε στα στενά, που προς τιμή της ονομάστηκαν Ελλήσποντος. Ο Φρίξος έφτασε σώος στην Αία, θυσίασε τον Κριό στο Δία και χάρισε το χρυσόμαλλο δέρας του, τη χρυσή δηλαδή προβιά του, στο βασιλιά Αιήτη. Αυτός το κρέμασε στο ιερό άλσος του Άρη, όπου νύχτα μέρα το φύλαγε, άγρυπνος φρουρός, ένας φοβερός δράκοντας. Οι περιπέτειες του χρυσόμαλλου δέρατος σταματούν όταν οι Αργοναύτες, με την Αργοναυτική Εκστρατεία, έφτασαν στην Αία. Τότε ο Ιάσονας, με τη βοήθεια της Μήδειας –της κόρης του Αιήτη-, το πήρε και επέστρεψε νικητής και τροπαιούχος στην Ελλάδα.

Για όλες αυτές τις ιδιότητές του ο Χρυσόμαλλος Κριός, ο σωτήρας του Φρίξου και της Έλλης, πήρε τη θέση που του ανήκε στον έναστρο ουρανό μας σαν ο πρώτος αστερισμός του ζωδιακού κύκλου.

 

Τα άστρα και οι μύθοι τους

Εισαγωγή στην Ουρανογραφία

Στράτος Θεοδοσίου – Μάνος Δανέζης

Επίκουροι Καθηγητές Παν/μίου Αθηνών